Projekt pt. „Gra w klasy: rozwój bez granic” (realizowany w ramach poddziałania 3.3.4 POKL) miał na celu opracowanie dwóch innowacyjnych programów nauczania: dla klas I-III oraz dla klas IV-VI szkoły podstawowej.

Wśród najważniejszych komponentów przyjętych przez zespół metodyczny można wymienić:

a)  Indywidualizacja procesu nauczania - Warto pamiętać, że najlepsze efekty indywidualnego podejścia do ucznia nie wymagają indywidualnych zajęć, lecz angażowania dzieci podczas zwykłych zajęć w pracę w małych grupach, obserwowania sposobu ich uczestniczenia w tej pracy oraz ujawniających się mocnych i słabych stron dziecka. Na indywidualizację procesu nauczania ma wpływ sposób dokonywania oceny efektywności nauczania. Z tym elementem ściśle związany jest wybór sposobu ewaluacji pracy uczniów, czyli oceniania kształtującego, które zakłada w swej istocie indywidualne podejście do dziecka. W procesie indywidualizacji nauczania położono również nacisk na wykorzystanie innowacyjnych i aktywnych metod i technik nauczania podczas tworzenia scenariuszy lekcyjnych (takich jak np. gry i zabawy dydaktyczne, metody rozwijające twórcze myślenie, samodzielnego dochodzenia do wiedzy itp.). Istotne jest też to, że część zadań przewiduje, iż istnieje możliwość wyboru przez dziecko treści najbardziej je interesujących. Wzmaga to jego poczucie odpowiedzialności za swój proces kształcenia, gdyż dysponuje ono realnym wpływem na rodzaj i typ przyswajanych treści.

b)  Interdyscyplinarność programu nauczania - Oznacza tworzenie zadań łączących wiedzę i kompetencje z przynajmniej dwóch odrębnych dziedzin wiedzy. Realizacja treści w programie w rzeczywisty sposób ma ujmować integrację elementów łączących się ze sobą, jednocześnie pokazując złożoność różnych elementów zdobywanej wiedzy. Tym samym poniższy program ma prowadzić do zebrania spójnej wiedzy dzięki usuwaniu sztucznych podziałów między dziedzinami kształcenia, a także wykształcenia umiejętności łączenia zebranych fragmentów wiedzy;

c)  Aktywacja różnych typów inteligencji–twórcy programu „Gra w klasy: rozwój bez granic” poświęcili wiele uwagi zrównoważeniu zadań występujących w różnych scenariuszach lekcyjnych. Uwzględniając w programie metodologię inteligencji wielorakich H. Gardnera, wyłoniono zadania aktywizujące inteligencję: interpersonalną, intrapersonalną, lingwistyczną, matematyczną i logiczną, wizualną i przestrzenną, muzyczną, kinestetyczną oraz przyrodniczą. Należy przy tym zaznaczyć, że ponad połowa zadań w programie (70proc.) aktywizuje co najmniej trzy typy inteligencji;

d) Wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjnych – program nauczania w dużej części opiera się na wykorzystywaniu internetu, narzędzi multimedialnych, interaktywnych gier edukacyjnych oraz edytorów tekstowych. Należy przy tym zaznaczyć, że wykorzystanie TIK w procesie kształcenia nie ma być elementem dodatkowym czy tylko urozmaicającym tradycyjne nauczanie. Wręcz przeciwnie - ma stanowić jeden z trzonowych elementów programu nauczania, ponieważ umiejętność wyboru informacji oraz korzystania z aplikacji i usług, staje się obecnie jedną z najbardziej podstawowych umiejętności człowieka nowoczesnego.

e) Destereotypizacja procesu nauczania - Motywacja do nauki lub jej brak wiąże się niejednokrotnie z uprzedzeniami. Stereotyp płci, obecny również w nauczycielskich przed-sądach, może wpływać na efektywność edukacji. Cierpi na tym na przykład matematyka, uważana stereotypowo za domenę chłopców. Tworzone elementy programu postawiły nacisk na demokratyzację podejścia do chłopców i dziewczynek w nauczaniu przedmiotów ścisłych.

f) Rozwijanie umiejętności współpracy i komunikacji - W programie duży nacisk położono na zadania, które rozwijają umiejętność pracy w zespole oraz zdolność komunikowania swoich problemów, uczuć oraz potrzeb. W przeciwieństwie do innych programów, w których praca w grupach jest bardziej sposobem na organizację lekcji niż elementem kształcenia, w „Grze w klasy” ważnym składnikiem zadań grupowych jest także omawianie współpracy z innymi oraz szukanie (samodzielne oraz z pomocą nauczyciela) rozwiązań ułatwiających realizowanie zadań w grupie.

g)  Stworzenie dodatkowych osiągnieć z psychologii i przedsiębiorczości – Dodano do programu osiągnięcia, które koncentrują się na rozwijaniu określonych umiejętności i kompetencji emocjonalno-społecznych oraz przedsiębiorczych. Budowanie zaangażowania uczniów i uczennic stricte związane jest z koniecznością uwzględnienia takich elementów jak emocje, indywidualne doświadczenia czy potrzeby dziecka.

W ramach Programu procesowi nauczania postawiono cele, z podziałem na cele kształcenia (dotyczące stricte poznania świata i zdobywania wiedzy) oraz cele wychowania (obejmujące budowanie postaw i wartości). Jednak nadrzędnym celem twórców programu jest taki dobór treści i metod kształcenia, który umożliwia wychowanie dziecka samodzielnego, świadomego swoich emocji, swoich potrzeb, umiejącego skutecznie komunikować się w różnych sytuacjach, a także efektywnie współpracować w grupie. Cele projektu realizowane były w różnorodny sposób (odpowiednie przygotowanie programów nauczania, zadań, przeprowadzanie spotkań testujących z nauczycielami oraz nauczycielkami itp.). Poziom wykonania poszczególnych celów mierzony był, jeśli umożliwiała to ich specyfika, podczas całości trwania projektu (np. przy użyciu danych statystycznych, zliczanych przez stworzoną aplikację informatyczną).


Informacja o konkursie:

Otwarty konkurs nr 2/POKL/3.3.4/2011 pt. „Modernizacja treści i metod kształcenia, w ramach typu projektu: Opracowanie i pilotażowe wdrożenie programów, materiałów dydaktycznych i metod kształcenia dotyczących m.in. kształcenia w zakresie nauk matematycznych, przyrodniczych i technicznych oraz przedsiębiorczości”.


W ramach poddziałania 3.3.4 dofinansowano projekty zakładające:

  • - opracowanie i pilotażowe wdrożenie innowacyjnych programów, materiałów dydaktycznych i metod kształcenia dotyczących m.in. kształcenia w zakresie nauk matematycznych, przyrodniczych i technicznych oraz przedsiębiorczości,
  • - ponadregionalne programy rozwijania kompetencji kluczowych uczniów w szczególności w zakresie: technologii informacyjno-komunikacyjnych, języków obcych, przedsiębiorczości, nauk przyrodniczo – matematycznych.


Beneficjent - Inicjatywa Rozwoju Osobistego (IRO)
Istnieje od 2008 roku i kieruje swoje działania na rozwój, doskonalenie i kształtowanie umiejętności społecznych. Czerpiąc wiedzę i inspirację z podejścia humanistycznego, pracy w duchu Gestalt oraz myślenia systemowego, IRO wspomaga rozwój osobisty w celu poprawy jakości życia i skuteczności działań.
www.iro-szkolenia.pl